| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych | Księga gości | Forum dyskusyjne | Chat | Newsletter | Powiadom znajomego | Poczta | Facebook |
Haft Słupski Haft Słupski Haft Słupski Haft Słupski Haft Słupski
- | - Kraina w Kratę - | - Wybrzeże Słowińskie - | - Słupsk Powiat - | - Słupsk - | - Słupsk Gmina - | - Kępice - | - Kobylnica - | - Ustka - | - Ustka Gmina - | - Sławno - | - Bytów - | -
Haft Słupski Haft Słupski
Haft Słupski Haft Słupski Haft Słupski

Haft Słupski


Haft Słupski On-line Haft Słupski On-line / Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka


Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka


Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka
Wdzydzka szkoła haftu kaszubskiego, ma związek z Wdzydzami znaną wsią turystyczno-letniskową nie opodal Kościerzyny. W początkach XX wieku, kiedy historia wdzydzkiej szkoły haftu właśnie się zaczynała, Wdzydze Kiszewskie były wioską nikomu nieznaną i bardzo biedną. Do tej właśnie wsi, w 1898 roku, przybył młody nauczyciel, Izydor Gulgowski, i w rok później sprowadził do niej żonę, Teodorę. Oboje postanowili wydźwignąć wieś z nędzy, a zarazem ukazać światu, szczególną urodę tej miejscowości. Dążyli do tego celu różnymi drogami a jedną z nich był haft. We Wdzydzach małżonkowie założyli pierwszy skansen na ziemiach polskich. Izydor był także poetą kaszubskim, dziennikarzem i publicystą, współzałożycielem Kaszubskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Kartuzach oraz porucznikiem Wojska Polskiego.

Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka

Teodora Gulgowska, z domu Fethke, już przed zamążpójściem interesowała się wzornictwem kaszubskim, z którego zastosowaniem w hafcie zetknęła się m.in. w Żukowie, gdzie jej brat był przez pewien czas proboszczem. Zainteresowania Teodory miały niewątpliwy związek z wykształceniem plastycznym, które posiadała; studiowała malarstwo w Berlinie. Fakt ten wpłynął też na odmienność, inność wzorów i kolorystyki haftów, projektowanych przez nią dla zespołu hafciarek, jaki stworzyła we Wdzydzach. Teodora Gulgowska potrafiła haftom kaszubskim z Wdzydz nadać rozgłos, jakiego nie miały ludowe hafty żukowskie czy żarnowieckie. Prace wdzydzkich hafciarek zaczęły trafiać do miast, dając wsi tak potrzebny zarobek. Hafty zyskały również sławę na ogólnopolskich i zagranicznych wystawach rękodzieła ludowego.

Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka

Twórczyni szkoły wdzydzkiej haftu kaszubskiego dożyła blisko 90 lat, zmarła we Wdzydzach w 1951 roku. Jeszcze za jej życia pieczę nad zespołem hafciarek, przejęła jej bratanka Jadwiga Fethke, a następnie dwie nauczycielki z Bydgoszczy, które osiedliły się we wsi: Maria Wierzejewska i Stanisława Barsznik. Później zaś, nad ciągłością tradycji czuwała najmłodsza z hafciarek Teodory Gulgowskiej, przyjęta do zespołu jako dziesięcioletnia dziewczynka, a następnie przez wiele lat bliska współpracownica Stanisławy Barsznik - Władysława Wiśniewska. To właśnie jej hafty, wykonane wg najstarszych, wdzydzkich wzorów Teodory Gulgowskiej zdobią niniejszy artykuł, oraz prezentowane są w galerii wzorów wdzydzkiej szkoły haftu kaszubskiego.

Kompozycja haftów wdzydzkich jest znacznie pełniejsza, bardziej zwarta i zarazem bogatsza niż haftów innych szkół kaszubskich: żukowskiej, puckiej, wejherowskiej, borowiackiej a ich kolorystyka nieomal nieograniczona. Również we wdzydzkim hafcie znajduje zastosowanie siedem podstawowych kolorów haftu kaszubskiego. Poza tymi siedmioma kolorami, można jednak wyodrębnić jeszcze dziesięć innych zasadniczych barw, które w poszczególnych serwetach czy poduszkach różnią się natężeniem i niuansami odcieni w zależności od tego, jakie nici miała hafciarka wykonujące haft. O urodzie wdzydzkich haftów decyduje też, wyczucie barw i umiejętność właściwego zestawiania kolorów przez hafciarkę, którego najlepszym przykładem są przedstawione prace Władysławy Wiśniewskiej w galerii wzorów szkoły wdzydzkiej haftu kaszubskiego.

Wzory narożnikowe
Wzory narożnikowe
Serweta prostokątna lub owalna
Serweta prostokątna lub owalna
Wzór narożnikowy dużej serwety
Wzór narożnikowy dużej serwety
Wzór na poduszkę
Wzór na poduszkę
Druga część - środek serwety
Druga część - środek serwety
Wzór na serwetkę lub bieżnik
Wzór na serwetkę lub bieżnik
Wzór na serwetę kwadratową
Wzór na serwetę kwadratową
Wzór na kwadratową serwetkę
Wzór na kwadratową serwetkę
Serwetka kwadratowa lub owalna
Serwetka kwadratowa lub owalna

Wśród siedemnastu zasadniczych kolorów szkoły wdzydzkiej mamy: trzy niebieskie - od bladoniebieskiego do granatu (w kolorach firmy "Ariadna" są to numery 441, 442 i 443A); dwa czerwone - czerwień czysta i ciemna, przechodząca w kolor bordo (428B, 429); trzy odcienie różów o tonacji ciepłej, bliskiej barwie cielistej (410, 420 i 423); kolor żółty słoneczny (404); dwa odcienie koloru pomarańczowego - jaśniejszy i bardziej intensywny (406 i 417); dwa odcienie beżu i dwa brązu też w ciepłych tonacjach (407, 473, 480 i 488); kolor czarny i kolor zielony - nie za jasny, lekko zgniły (451).

Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka

Technika haftu kaszubskiego jest dosyć prosta. Podstawowym jest ścieg angielski, zwany przez hafciarki ludowe "płaskim". Łodygi kwiatów, wąsy, obwódki wokół wisienek i innych motywów wykonuje się ściegiem wodnym, siatki - ściegiem "Janina", a punkty, które hafciarki na Kaszubach nazywają "piegami" - węzełkami. Przed przystąpieniem do wyszywania, najlepiej jednak obejrzeć jakiś, gotowy już haft. Następnie dobierając kolory według wzorów na planszach, należy haftować tak, aby na lewej stronie płótna wzór wyglądał prawie identycznie jak na prawej, nie plątał się w supłach i węzłach. właśnie ta lewa strona jest najlepszym, sprawdzianem umiejętności technicznych hafciarki. Po ukończeniu haftu należy, serwetkę, poduszkę czy bieżnik wyprać, pamiętając, że haftów krochmalić nie wolno. Prasować na wilgotno, przez szmatkę, na lewej stronie.
Brzegi haftów kaszubskich wykańcza się najczęściej mereżką, z zakładem zależnym od wielkości serwety od 1,5 do 4 cm. Serwety czy bieżniki można też wykańczać ściegiem angielskim ("płaskim"), wyszywanym w jednakowe lub na przemian większe i mniejsze półokrągłe "ząbki", ewentualnie frędzlami, które stosuje się również przy poduszkach i na dole przy makatkach; frędzle są jednak dosyć niepraktyczne w praniu. Najpiękniej wzory haftu kaszubskiego prezentują się na płótnie szarym, ale można je wykonać i na płótnie białym.

Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka

Na koniec o tradycyjnej metodzie przenoszenia rysunków wzorów z plansz na płótno, stosowanej przez hafciarki ludowe. Kontur wzoru należy przerysować zwykłym ołówkiem na pergaminie (kalka techniczna jest gorsza, szybciej się niszczy) i następnie dość gęsto, dobrze ponakłuwać ich linie na wylot igłą. Z kolei pergamin rozkłada się na płótnie, mocując szpileczkami, żeby się nie przesuwał i uprzednio przygotowanym tamponem, najlepiej z flaneli, maczanym w nafcie i pocieranym o granatową lub czarną kalkę maszynową, lekko naciskając przesuwa się po wzorze. Kalka przenika wówczas przez nakłute dziureczki i trwale zaznacza kropkowaniem rysunek na płótnie. Podziurkowany pergamin nadaje się do wielokrotnego użycia.

Haft Kaszubski Szkoła Wdzydzka


Źródło:
- Wzory Haftu Kaszubskiego Szkoła Wdzydzka, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk, 2007
- Wzory Haftu Kaszubskiego Szkoła Wdzydzka, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk, 1986
- Wikipedia



Gry, tapety, aplikacje, polifonia i... wszystko na komórkę kliknij tutaj>>>


Web Informer Button


Haft Słupski